Vallen van hoogte is geen lot — het is een organisatorisch falen

Elke dag vallen er mensen van daken. Gemiddeld 41 jaar oud.

Dat noemen we dan een tragisch ongeluk. Maar het is geen ongeluk. Het is het eindresultaat van een beslissing die weken, maanden — soms jaren eerder is gemaakt. In een kantoor. Door iemand die op dat moment niet op een dak stond.

Organisaties richten hun veiligheidsmanagementsysteem vaak in op het certificeringsschema in plaats van op het werkelijke veiligheidsvraagstuk. Het schema bepaalt de inrichting, terwijl het andersom zou moeten. In ons vakgebied — dakrandbeveiliging — is de consequentie daarvan letterlijk dodelijk.

Want ook hier bepaalt het laagste niveau de inrichting. Een harnas. Een lijn. PBM — persoonlijke beschermingsmiddelen. Niveau 4 in de wettelijke hiërarchie. Het allerlaatste redmiddel, toegestaan alleen als aantoonbaar is dat collectieve bescherming technisch onmogelijk is.

Maar wat zien we in de praktijk? Gebouweigenaren die hekwerk te duur vinden. Architecten die borstwering niet hoog genoeg ontwerpen. Aannemers die aanlijnpunten installeren omdat de opdrachtgever dat vraagt. En ergens bovenaan die keten: een bestuurder die nooit de enige relevante vraag heeft gesteld.

Is hekwerk hier technisch mogelijk?

Het antwoord is bijna altijd: ja.

Uit analyse van de Nederlandse Arbeidsinspectie van 371 ernstige valongevallen op daken (2020–2023) blijkt dat 76% een directe relatie had met ontbrekende of ondeugdelijke dakrandbeveiliging. Niet met het gedrag van de werknemer. Niet met slechte training. Met het ontbreken van een voorziening die er had kunnen zijn.

De zwakste schakel is niet de dakdekker. De zwakste schakel is de beslisser.

Als u een gebouw bezit, beheert of ontwerpt: stel uzelf vandaag die ene vraag. Wat is er op uw dak? En waarom?